'Maler komm raus!'Tekeningen en schilderijen Max van Dam (1910-1943 Sobibor).

Een overzichtstentoonstelling van werken van Max van Dam in het Nationaal Onderduikmuseum en Synagoge Aalten, en in Winterswijk in de Synagoge en Het Museum. En in Sobibor Synagoge ( Wlodawa) van 14 oktober 2018 t/m februari 2019

Niet eerder vertoond werk
Vereniging Het Museum Winterswijk heeft recent een schenking gekregen van 150 tekeningen van Max van Dam. De wens is deze tekeningen in het Jaar van het Verzet, 2018, te exposeren. De expositie in Winterswijk, Aalten en de expositie in Polen sluit aan bij 2018 - Jaar van het Verzet. In Aalten wordt in een intieme expositie een overzicht geboden van zijn werk.

Wie was Max van Dam?
De joodse kunstenaar Max van Dam werd in 1910 geboren in Winterswijk. Hij studeerde aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en ontving de prestigieuze Prix de Rome voor zijn werk. In de jaren ’30 maakte hij veel tekeningen en schilderijen die in verband kunnen worden gebracht met zijn socialistische idealen. In 1942 probeerde Van Dam naar Zwitserland te vluchten, maar werd aangehouden en op transport gesteld naar het Kamp Drancy, waar hij doorging met schilderen en ook nog een aantal gravures gemaakt heeft. Er zijn twee werken bekend van zijn gedwongen verblijf in het Franse interneringskamp Drancy, die nu beiden in Israël hangen (in Yad Vashem, Jeruzalem en in het Ghetto Fighters’ House Museum, Lohamei HaGeta’ot). In vernietigingskamp Sobibor heeft hij portretten moeten maken van SS'ers Gustav Wagner en Karl Frenzel. Hij was juist bezig aan een portret van plaatsvervangend commandant Karl Frenzel toen de Duitsers ontdekten dat er door Nederlanders een opstand werd voorbereid. Als afschrikwekkend voorbeeld moesten alle 72 Nederlandse mannen aantreden en zich opstellen tegenover bewapende SS-ers en Oekraïners. Toen Frenzel dichterbij kwam en zag dat ook Van Dam daar stond, schreeuwde hij hem toe: "Maler, komm’ ‘raus" en haalde hij hem uit de rij die naar de gaskamers werd gedreven. Na het gereedkomen van Frenzels portret van is Van Dam alsnog vermoord, waarschijnlijk op 20 september 1943.

Herdenking Sobibor
Na de expositie in Winterswijk en Aalten zal een selectie van de werken geëxposeerd worden in Polen, waar 14 oktober 2018 de opstand herdacht zal worden die 75 jaar eerder plaats vond in Sobibor. Op 14 oktober 2018 wordt de opstand in Sobibor herdacht waarbij tien Duitsers, twee Volksduitsers en acht trawniki's werden gedood. Circa driehonderd gevangenen wisten het kamp te ontvluchten, maar de meesten kwamen om bij de klopjacht die daarop volgde. De meeste Joden die in het kamp waren achtergebleven werden gedood. In november werden de nog resterende dertig Joden vermoord waaronder Max van Dam, die er als ‘werkjood’ rond 20 september 1943 is vermoord.

Activiteiten en locaties
• Expositie van schilderijen en tekeningen van Max van Dam op vier locaties in Nederland: in Vereniging Het Museum en in de synagoge in Winterswijk en in het Nationaal Onderduikmuseum en in de synagoge in Aalten.
• Expositie van tekeningen van Max van Dam in de synagoge van Wlodawa (ca. 12 km van het vernietigingskamp Sobibor).

Deze expositie is mogelijk gemaakt met steun van de provincie Gelderland, vfonds, Gemeente Winterswijk, Gemeente Aalten.

Praktische informatie

Vanaf Vrijdag 1 juni 2018 tot Zondag 16 september 2018

Dag Van Tot
Zondag 13:00 17:00
Dinsdag 10:00 17:00
Woensdag 10:00 17:00
Donderdag 10:00 17:00
Vrijdag 10:00 17:00
Zaterdag 10:00 17:00

Markt Model.NdtrcItem.HouseNumber
7121 CS, Aalten