geschiedenis van de grens van dichtbij beleven

Een 17,5 kilometer lange grensbelevenis: de Duits-Nederlandse wandelroute “GrenzenLos” in zuidelijk Münsterland maakt de bijzondere geschiedenis van de grensdorpen Dinxperlo en Suderwick tastbaar. Aan de hand van oude anekdotes en nieuwe vormen van samenwerking wordt het leven in het grensgebied “tussen” de twee landen geschetst.

De grens als bindende factor
De bebouwing van Dinxperlo en Suderwick gaat naadloos in elkaar over. Als de grens er niet zou zijn, die er als opgeschilderde gele kruizen op straat dwars doorheen loopt, dan zou je denken dat je in één en dezelfde plaats bent. En zo voelt het ook aan: de Duitse kinderen gaan naar de Nederlandse basisschool, in de Nederlandse huizen stroomt Duits kraanwater, en in het grensoverschrijdende woonzorgcentrum en de verenigingen spreekt men hetzelfde dialect. Zelfs de politie deelt een bureau en gaat samen op patrouille.

De 17,5 kilometer lange “GrenzenLos”-wandelroute wil deze unieke Europese werkelijkheid tastbaar maken, maar wandelaars ook een stukje historie laten proeven. Niet alleen vakantiegangers, maar ook mensen die er wonen en die de grens kennen uit het dagelijks leven, zullen op de wandelroute allerlei nieuwe dingen ontdekken. Speciale punten langs de route zoals bijvoorbeeld het Grenslandmuseum verhalen van bijzondere gebeurtenissen uit de gemeenschappelijke geschiedenis. Zo zijn de kerken in de beide dorpen een schoolvoorbeeld van vindingrijkheid in de tijd toen er nog geen vrijheid van godsdienst bestond. Toen in Nederland het katholicisme werd verboden, bouwden de Münsterlanders hun eigen katholieke kapellen, zodat hun katholieke grensburen toch naar de kerk konden gaan. Over burenhulp gesproken.

Op smokkelpad
Ook smokkelaars gingen hier graag de grens over: tot de grenzen in heel Europa open gingen was smokkelen immers een lucratieve zaak. Drie bronzen beelden herinneren aan deze tijden: de man met de haan, de douanier op zijn post en de smokkelaar voor de gesloten slagboom. Een iets andere vorm van smokkelarij vond plaats bij de grenscorrectie in 1963: op de avond voor de grenscorrectie parkeerden 400 vrachtwagens met bijna 2000 ton boter aan de Nederlandse kant van Suderwick – en bevonden zich precies om middernacht op Duits grondgebied. Zo wisten de grensbewoners door de eeuwen heen met de “invoer” van goederen steeds weer een vermogen te verdienen. Ook de “GrenzenLos”-route staat helemaal in  het teken van smokkelaars en de douane.

Sporen uit vervlogen tijden
Echte overblijfselen van de grens ontdekken bezoekers nog aan de voormalige officiële grensovergang Hellweg. In 1966 werd hier een gemeenschappelijk douanekantoor gebouwd en al in 1920 stond er in de buurt een wachthuisje voor de grenspost, het zogenaamde “Büdeken”. Dit wordt in de herfst van 2011 nagebouwd en dient dan als informatiepunt. Op de plaats van de vroegere grensovergang Dinxperlo-West staat nu op de plaats van de slagboom een kunstwerk. Alleen een paar historische grensstenen aan de rand van de weg herinneren nog aan de oude grens.

Informatiefolder
De uitstekend bewegwijzerde “GrenzenLos”-route heeft twee startpunten: aan Duitse zijde start men bij het Toeristisch Oriëntatiepunt (TOP) Brüggenhütte, in Nederland begint de route bij TOP Welinkbos. Een folder met informatie over het verloop van de route en de bezienswaardigheden kan voor 1,95 euro besteld worden op www.grensbelevenis.nl. De folder is ook verkrijgbaar bij de plaatselijke toeristeninformatiepunten. Bezoekers kunnen voor informatie over de wandelroute tevens terecht bij de VVV Dinxperlo op 0315-642050.

Achtergrond
Het project “GrenzenLos” wordt medegefinacierd door de Europes Unie in het kader van het INTERREG IV A-programma Deutschland-Nederland en met middelen uit het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRE), alsmede van de gemeente Bocholt, de heemkundekring Suderwick en de gemeente Aalten gecofinancierd. Het wordt begeleid door het Programmamanagement van de Euregio.