De plaats Aalten ligt voor een deel tegen een heuvelhelling. In de nabijheid van de watertoren is het hoogste punt: 38 meter boven NAP.
Deze ligging verleent Aalten een bijzonder karakter. Er zijn ten noorden van de Aaltense Slinge - een beek die grillig door de laagst gelegen gedeelten van het dorp kronkelt - weinig straten waarvan het begin op dezelfde hoogte ligt als het einde.

Aalten is door de verschillende cultuurlandschappen zeer afwisselend. Elk landschap heeft zijn eigen kenmerken, maar het hoevelandschap wordt meestal het meest aantrekkelijk genoemd. Het is kleinschalig, besloten, omzoomd door houtwallen en afgewisseld met bosjes en weilanden.

Van de natuurgebieden die gemeente Aalten rijk is noemen we allereerst 't Loohuis (12 ha) in het bezit van natuurmonumenten. Het ligt net buiten de bebouwde kom aan de Haartseweg en is in een korte wandeling te bereiken. Midden in het vrij toegankelijke bos ligt een vennetje. Dicht bij 't Loohuis is een parkeer- en picknickplaats; een bungalowpark met cafe restaurant en speeltuin.

Verderop in de buurtschap Haart liggen de Ringkampsbulten, een klein voor het merendeel uit laag hout bestaand bos in een enigszins heuvelachtig terrein.
Nog verder in deze buurtschap ligt het landschap Beestman (30 Ha), stoere beuken en slanke dennen geven het bos een ietwat voorname sfeer. Een smal stroompje slingert grillig door dit vrijwel nog ongerept stukje natuurschoon. Ook hier, aan de Spiekerdijk, is een picknickplaats, tevens startpunt van bewegwijzerde fiets en wandelroutes.
In de Heurne, tegen de Duitse grens ligt het Vels (33 ha).
Het bosgebied bij landgoed 't Walfort (54 ha), is vrij toegankelijk voor het publiek. Wandel en fietspaden zijn aangelegd; banken en picknicktafels geplaatst. De houtopstand is zeer afwisselend.
Bij Bredevoort bevindt zich het Kloosterbos (40 ha). Eeuwenoude beuken en zware eiken beheersen het gebied.

Een geheel ander natuurgebied is het Aaltense Goor in de buurtschappen Barlo en Dale, een uitgestrektheid van enige honderden hectaren. Lange, en voor het merendeel rechte wegen - waarvan er enkele verhard zijn - doorkruisen dit gebied, dat voor het grootste deel bestaat uit weilanden; aparte stukken van 1 a 2 ha, welke veelal omzoomd zijn door sloten en houtopstanden.
Aan het begin van het Goor ligt De Wolboom, een volkomen ander landschap. Voor het merendeel bestaat het hout uit naaldbomen, terwijl er ook veel heide groeit. Deze streek wordt door de oude hessenweg, de Romienendiek doorsneden.
De Romienendiek voert u verder naar het fraaie natuurreservaat Vennebulten (30 ha), een heuvelachtig landschap met heide en grove dennen, dat net buiten de gemeentegrens gelegen, behoort tot de gemeente Oude IJsselstreek.